Таълим тарбия

ИЛМ ИККИ ДУНЁ САОДАТИГА ЕТАКЛАЙДИ

Инсон ҳаётда яшар экан умр давомида турли билим ва кўникмаларга эга бўлади. Кўникмалар яхши ёмон – фойдали зарарли бўлиши мумкин. Динимиз бизни ўзимизга ва жамиятга, дунё ва охиратимизга фойдаси тегадиган илм олишга тарғиб қилади. Шундай экан илм талаб қилиш эркагу аёлга баробар фарз қилинди. Аллоҳ таоло ояту каримада баён қилади:

ЁШЛИКНИ ҚАДРИГА ЕТИШ

Бу гўзал хаёт инсониятга Аллох таоло томонидан ином этилган қадрли неъматлардан бири бўлиб. Ёшлик ва ўсмирлик энг жўшқин давридир шу ўринда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ёшлигингизни кексалик келишидан олдни ғанимат билинг” деб унинг қадрига етиб яшашни таъкидлаганлар.

Одоб-ахлоқ инсоннинг юксак фазилатиди

Ҳар бир ота-она фарзандига тарбия-одоб берар экан, энг аввало саломлашишни ўргатади. Жаҳонда одобнинг бу жиҳатига эътибор бермайдиган бирор миллат ёки халқ йўқ. Бежизга доно халқимиз “Гапнинг боши-калом, одоб боши-салом” демаган.

Қадри йўқолса, миллат қадди букилади

Қадри йўқолса, миллат қадди букилади

Оила – муқаддас. Бу сўз қулоғимизга жуда кўп чалинади. Бироқ эшитамиз-у, гоҳида ўзимиз ҳам оилани асраш борасида қатор хатоликларга йўл қўямиз. Арзимаган сабаблар билан пароканда бўлаётган оилалар тақдирига бефарқ муносабатда бўламиз. Аслида бу бефарқлик жамият, миллат, келажак тақдирига бефарқликдир.

ЁН ҚЎШНИМ - ЖОН ҚЎШНИМ

Қўшниларни мурувватга энг лойиғи уйингизга энг яқинроғи ҳисобланади. Эҳсон қилмоқчи бўлсангиз, дастлаб ён қўшнидан бошлайсиз ва яна имконингиз бўлса, кейинги хонадонга ўтасиз ва тартиб шу зайл давом этади.

Алқама ибн Бажола ибн Зайд айтади: Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳунинг шундай деганини эшитганман: “Ҳадя беришни яқиндаги қўшниси туриб, узоқдагисидан бошламайди, балки узоқдагисидан аввал яқиндаги қўшнидан бошлайди”

Илм-маърифат фаровон ҳаёт гаровидир

Илм-маърифат фаровон ҳаёт гаровидир

Илмсизлик ва жаҳолат – жамиятимизнинг энг катта душмани, айни пайтда жамият учун – катта офатдир. Ислом дини илм-марифатга тарғиб этиб, оламни нурга тўлдиришидан олдинги даврни бежизга жоҳилият даври деб аталмаган. Йиллаб давом этадиган урушлар, қон тўкишлар, бой-бадавлат кишилар томонидан фақиру муҳтожларнинг мудом эзилиши, судхўрлик, зинокорлик, ҳаромхўрликнинг авжига чиқиши, будпарастлик, оташпарастликнинг муқаддаслаштирилиши айни жоҳилият даврининг энг кўзга кўринган жиҳатлари эди. Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам ана шундай ҳаёт кечираётган кишиларни илму маърифат билан  бир ота-онадан туғилган биродарлардек аҳил ва иноқ кишиларга айланишларига сабаб бўлдилар. Натижада, илм-фан ва маданиятда бутун дунёга ўрнак ва устоз бўладиган авлодлар етишиб чиқди. Хусусан, Мовароуннаҳрдан етишиб чиққан илм-фаннинг барча соҳасида пешқадам бўлган улуғ алломалар ҳозирги замон авлодлари бўлмиш – бизларнинг фахру ифтихоримиз саналадилар.

    Тил азалдан башарият учун ўзаро мулоқот воситаси бўлиб келган. У жамиятда инсонларнинг бир-бирини тушунишлари, дўстона алоқа ҳамда ўзаро гўзал муносабатлари учун хизмат қилган. Донишмандлар ҳамиша инсон икки тиши орасидаги суяксиз тилни муҳофаза қилолса, нажот топиши, аксинча бўлса, ҳалокатга юз тутишидан огоҳлантириб келганлар.

ТИЛ АЗАЛДАН БАШАРИЯТ УЧУН ЎЗАРО МУЛОҚОТ ВОСИТАСИ

  Тил азалдан башарият учун ўзаро мулоқот воситаси бўлиб келган. У жамиятда инсонларнинг бир-бирини тушунишлари, дўстона алоқа ҳамда ўзаро гўзал муносабатлари учун хизмат қилган. Донишмандлар ҳамиша инсон икки тиши орасидаги суяксиз тилни муҳофаза қилолса, нажот топиши, аксинча бўлса, ҳалокатга юз тутишидан огоҳлантириб келганлар. Муқаддас динимиз манбааларида ҳам рост сўзлашнинг фазилатлари, ёлғончиликнинг оғир оқибатлари ҳақида кўплаб кўрсатмалар мавжуд. Динимиз бу масалага алоҳида эътибор қаратгани, ушбу масала инсон ҳаётида муҳим аҳамиятга эгалигини кўрсатади.

ҲАР ИШДА ОДОБ ЯХШИ

Одоб мақтовга  лойиқ сўз ва амалдир.  Баъзилар  уни  гўзал хулқлар  жамланмаси,  гўзал  хулқ эса ўзингдан каттани улуғлаб, кичикка  меҳр кўрсатишдир, дейишган. Одоб  тушунчасининг моҳияти бир ёки бир неча сўзлар билан чегараланмайди. Балки ҳар бир қилинадиган ишнинг ўз одоби бор.

БИРОВНИНГ ҲАҚҚИ

Муҳаммад Тақий Усмоний ҳафизаҳуллоҳ шундай деган эканлар:  

«Падари бузрукворим Муҳаммад Шафиъ Усмоний роҳимаҳуллоҳ вафот қилдилар. Тумонат одам йиғилиб кетди. Жанозага тайёргарлик кўрилаётган эди, отамни қадрдон дўсти, менинг устозим, мавлоно доктор Абдулҳай Орифий қуддуса сирруҳу етиб келдилар. У киши жуда кексайиб қолган эдилар, қийналиб келибдилар. Ҳам қаричилик, ҳам отамнинг вафотлари у кишига қаттиқ таъсир қилган эди. Падари бузрукворим Муҳаммад Шафиъ Усмоний роҳимаҳуллоҳ доим ёнларида ҳамийра деган, шакар қўшиб тайёрланган, одамга қувват берадиган бир дори олиб юрардилар.

Видеолавха


Фойдали хаволалар